Bệnh Viêm Nướu: Triệu Chứng, Nguyên Nhân & Điều Trị

Viêm nướu là gì?

Viêm nướu là một trong những bệnh lý răng miệng phổ biến nhất, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Bệnh xảy ra khi vi khuẩn trong mảng bám và cao răng phát triển, tiết ra độc tố làm nướu sưng đỏ, đau và dễ chảy máu. Dù khởi phát âm thầm, viêm nướu nếu không được phát hiện và điều trị sớm có thể tiến triển thành viêm nha chu – giai đoạn nặng hơn gây tụt nướu, tiêu xương ổ răng và mất răng vĩnh viễn.

Điểm đáng chú ý là viêm nướu thường không gây đau dữ dội ngay từ đầu nên nhiều người chủ quan bỏ qua. Chính vì vậy, việc hiểu rõ về bệnh, nhận diện sớm triệu chứng và biết cách phòng ngừa là chìa khóa giúp bảo vệ sức khỏe răng miệng lâu dài.

1. Triệu chứng của bệnh viêm nướu

Các dấu hiệu nhận biết bệnh viêm nướu thường rất rõ ràng nếu quan sát kỹ:

• Nướu sưng đỏ, dễ chảy máu: Khi chải răng hoặc dùng chỉ nha khoa, bạn dễ thấy máu ở nướu. Đây là biểu hiện sớm nhất.

• Nướu mềm, căng bóng và đau khi ăn nhai: Nướu viêm thường mất độ săn chắc, dễ đau khi có tác động.

• Hơi thở có mùi hôi: Vi khuẩn ở mảng bám và cao răng sinh ra khí sulfur gây mùi khó chịu.

• Xuất hiện mảng bám và cao răng quanh chân răng: Đây là nơi trú ngụ của vi khuẩn gây viêm.

• Cảm giác khó chịu trong khoang miệng: Nhiều bệnh nhân mô tả nướu luôn trong tình trạng ê, ngứa hoặc tê buốt nhẹ.

2. Nguyên nhân gây viêm nướu

Viêm nướu là bệnh lý có nhiều nguyên nhân, nhưng điểm chung đều bắt nguồn từ sự tích tụ vi khuẩn trong khoang miệng. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất:

2.1. Mảng bám và cao răng

• Đây là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh viêm nướu.

• Mảng bám là lớp màng mỏng, dính được hình thành từ vi khuẩn, nước bọt và cặn thức ăn bám trên răng. Nếu không được làm sạch hằng ngày, mảng bám sẽ cứng lại thành cao răng.

• Vi khuẩn trong mảng bám tiết độc tố, kích thích nướu, gây sưng đỏ và chảy máu.

👉 Ví dụ: Người ít chải răng hoặc chỉ đánh răng buổi sáng mà bỏ qua buổi tối rất dễ hình thành mảng bám, dẫn đến viêm nướu sau vài tuần.

2.2. Vệ sinh răng miệng kém

• Đánh răng không đúng cách, không dùng chỉ nha khoa hay nước súc miệng sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

• Thói quen chải răng qua loa, đặc biệt là sau bữa tối, khiến thức ăn thừa đọng lại kẽ răng và đường viền nướu – vị trí dễ viêm nhất.

• Sử dụng bàn chải quá cứng hoặc chải răng sai cách cũng làm tổn thương nướu, khiến viêm nướu nặng hơn.

2.3. Thay đổi hormone

• Ở tuổi dậy thì, phụ nữ mang thai hoặc trong thời kỳ kinh nguyệt, lượng hormone estrogen và progesterone tăng cao, làm nướu nhạy cảm hơn với vi khuẩn.

• Điều này khiến phụ nữ trong những giai đoạn này dễ bị triệu chứng viêm nướu như sưng đỏ, đau và chảy máu nướu.

👉 Ví dụ: Phụ nữ mang thai từ tháng thứ 3 đến tháng thứ 8 có nguy cơ viêm nướu cao gấp 2 – 3 lần so với bình thường, do sự thay đổi nội tiết tố.

2.4. Bệnh toàn thân

• Các bệnh như tiểu đường, ung thư, HIV/AIDS hoặc suy giảm miễn dịch làm cơ thể yếu đi, khó chống lại vi khuẩn trong khoang miệng.

• Người mắc bệnh mạn tính có nguy cơ viêm nướu cao hơn, đồng thời việc điều trị cũng kéo dài và phức tạp hơn.

2.5. Tác dụng phụ của thuốc

• Một số loại thuốc như thuốc chống co giật, thuốc ức chế miễn dịch, thuốc chẹn kênh canxi… có thể gây phì đại nướu, làm tăng nguy cơ viêm.

• Thuốc gây khô miệng cũng khiến nước bọt tiết ít, giảm khả năng rửa trôi vi khuẩn, dẫn đến nguyên nhân viêm nướu thường gặp ở người dùng thuốc lâu dài.

2.6. Yếu tố khác

• Hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia làm giảm lưu thông máu ở nướu, khiến nướu yếu và dễ viêm.

• Chế độ ăn thiếu vitamin C khiến nướu dễ chảy máu, lâu lành.

• Căng thẳng, stress kéo dài làm giảm hệ miễn dịch, gián tiếp tăng nguy cơ viêm nướu.

3. Cách điều trị viêm nướu

Việc điều trị viêm nướu phụ thuộc nhiều vào mức độ bệnh và tình trạng răng miệng hiện tại. Nếu được phát hiện sớm, quá trình điều trị thường đơn giản, ít tốn kém và hiệu quả nhanh.

3.1. Giai đoạn nhẹ

• Cạo vôi răng và loại bỏ mảng bám: Đây là bước quan trọng đầu tiên để làm sạch vi khuẩn – nguyên nhân chính gây bệnh viêm nướu.

• Hướng dẫn vệ sinh răng miệng đúng cách: Đánh răng 2 lần/ngày bằng bàn chải lông mềm, kết hợp chỉ nha khoa và nước súc miệng kháng khuẩn.

• Điều chỉnh chế độ ăn uống: Hạn chế đồ ngọt, nước có gas và tăng cường rau xanh, trái cây.

👉 Ví dụ: Một bệnh nhân viêm nướu nhẹ chỉ cần cạo vôi và vệ sinh đúng cách đã cải thiện tình trạng nướu chảy máu sau 1 tuần.

3.2. Giai đoạn trung bình

• Thuốc điều trị hỗ trợ: Bác sĩ có thể kê kháng sinh, thuốc kháng viêm hoặc nước súc miệng chứa chlorhexidine để kiểm soát vi khuẩn.

• Điều chỉnh thói quen sống: Bỏ hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, ngủ đủ giấc và giảm căng thẳng để tăng sức đề kháng.

• Theo dõi định kỳ: Khám lại sau 2 – 4 tuần để kiểm tra mức độ hồi phục của nướu.

3.3. Giai đoạn nặng

• Điều trị chuyên sâu: Với những trường hợp viêm nướu tiến triển thành viêm nha chu, bác sĩ có thể nạo túi nướu, ghép nướu hoặc phẫu thuật nha chu.

• Kết hợp điều trị bệnh toàn thân: Nếu bệnh nhân có tiểu đường hoặc suy giảm miễn dịch, cần kiểm soát bệnh nền để ngăn viêm nướu tái phát.

• Chăm sóc lâu dài: Bệnh nhân phải duy trì thói quen vệ sinh nghiêm ngặt và tái khám định kỳ 3 – 6 tháng/lần.

4. Cách phòng ngừa viêm nướu hiệu quả

Phòng ngừa luôn là giải pháp tốt nhất để tránh phải lo lắng về bệnh viêm nướu và những biến chứng nguy hiểm sau này. Dưới đây là những biện pháp khoa học giúp bảo vệ nướu khỏe mạnh mỗi ngày:

• Đánh răng đúng cách: Chải răng ít nhất 2 lần/ngày, dùng bàn chải lông mềm và kem đánh răng có chứa fluoride. Đặc biệt, hãy chải nhẹ nhàng ở vùng viền nướu – nơi vi khuẩn dễ tích tụ.

• Sử dụng chỉ nha khoa: Làm sạch kẽ răng mỗi ngày để loại bỏ mảng bám và thức ăn thừa – nguyên nhân hàng đầu gây viêm nướu.

• Súc miệng kháng khuẩn: Dùng nước súc miệng chứa chlorhexidine hoặc nước muối sinh lý để giảm vi khuẩn và ngăn ngừa mùi hôi miệng.

• Khám răng định kỳ: Thăm khám nha khoa 6 tháng/lần để phát hiện sớm triệu chứng viêm nướu và thực hiện cạo vôi răng định kỳ.

• Chế độ ăn uống lành mạnh: Hạn chế đồ ngọt, nước có gas, thuốc lá và rượu bia. Tăng cường vitamin C (cam, chanh, dâu tây) để giúp nướu săn chắc, chống chảy máu.

• Duy trì thói quen sinh hoạt khoa học: Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng và tập luyện thể thao giúp hệ miễn dịch khỏe mạnh, giảm nguy cơ viêm nướu tái phát.