Tại sao cần quan tâm đến tình trạng tụt lợi?
Tụt lợi (tụt nướu) là tình trạng phần lợi bao quanh răng bị co lại, làm lộ chân răng. Đây không chỉ là vấn đề thẩm mỹ khiến nụ cười kém duyên mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe răng miệng. Chân răng bị lộ dễ nhạy cảm với nóng lạnh, dễ sâu và có nguy cơ dẫn đến mất răng nếu không được điều trị kịp thời.
Ngày nay, tụt lợi xuất hiện ở nhiều đối tượng, từ người trẻ tuổi đến người cao tuổi. Nguyên nhân có thể do thói quen vệ sinh răng miệng chưa đúng, bệnh lý nha chu hoặc yếu tố cơ địa. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ giúp bảo tồn răng, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.
1. Nguyên nhân gây tụt lợi
1.1 Vệ sinh răng miệng sai cách
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là thói quen chải răng quá mạnh hoặc sử dụng bàn chải lông cứng. Hành động này khiến men răng và mô nướu bị mài mòn, lâu dần gây tụt lợi.
Ngoài ra, việc không làm sạch mảng bám, cao răng tích tụ quanh viền nướu cũng gây viêm, làm nướu yếu và dễ tụt. Đây là nguyên nhân mà nhiều người trẻ hay gặp phải do chủ quan trong chăm sóc răng miệng.
-
Dùng tăm xỉa răng thường xuyên cũng làm tổn thương nướu.
-
Không sử dụng chỉ nha khoa khiến mảng bám không được loại bỏ triệt để.
1.2 Bệnh lý nha chu
Viêm nha chu là nguyên nhân hàng đầu gây tụt lợi. Khi vi khuẩn tấn công, nướu bị viêm, sưng đỏ, chảy máu và dần dần bị phá hủy. Tình trạng này không chỉ khiến nướu tụt mà còn làm tiêu xương ổ răng, tăng nguy cơ lung lay và mất răng.
Nếu không điều trị kịp thời, bệnh nha chu tiến triển nặng có thể gây tụt lợi diện rộng, ảnh hưởng toàn hàm. Đây là lý do mà việc thăm khám nha khoa định kỳ đóng vai trò quan trọng để phát hiện sớm.
Nha chu thường tiến triển âm thầm, ít đau đớn, nên nhiều người chỉ phát hiện khi nướu đã tụt đáng kể.
1.3 Yếu tố khác
Ngoài vệ sinh và bệnh lý, tụt lợi còn có thể do:
-
Cơ địa: một số người có nướu mỏng, dễ bị tổn thương.
-
Thói quen xấu: nghiến răng, hút thuốc lá, bấm môi hoặc lưỡi.
-
Niềng răng sai kỹ thuật: khi răng bị dịch chuyển quá mức, nướu không kịp thích ứng.
-
Tuổi tác: người cao tuổi thường dễ gặp tụt lợi do mô nướu và xương hàm thoái hóa.
Những yếu tố này có thể kết hợp với nhau, khiến tình trạng tụt lợi tiến triển nhanh hơn.
2. Dấu hiệu nhận biết tụt lợi
2.1 Chân răng bị lộ rõ
Dấu hiệu dễ thấy nhất của tụt lợi là chân răng lộ ra ngoài. Người bệnh có thể nhận thấy răng dài hơn bình thường hoặc khoảng cách giữa răng và lợi lớn hơn. Đây là dấu hiệu cảnh báo sớm mà không nên bỏ qua.
Khi chân răng lộ, bề mặt ngà răng không được men bảo vệ, dễ nhạy cảm với thức ăn và đồ uống. Tình trạng này nếu kéo dài sẽ dẫn đến ê buốt thường xuyên.
2.2 Ê buốt khi ăn uống
Người bị tụt lợi thường nhạy cảm hơn với nhiệt độ. Khi ăn đồ nóng, lạnh, chua hoặc ngọt, răng dễ bị ê buốt. Nguyên nhân là do phần ngà răng chứa nhiều ống ngà dẫn truyền cảm giác, khi bị lộ ra sẽ phản ứng ngay với các kích thích.
Đây là dấu hiệu khiến nhiều người cảm thấy khó chịu, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hằng ngày.
HÌNH MINH HỌA: Minh họa cảm giác ê buốt khi ăn kem.
2.3 Nướu có dấu hiệu bất thường
Ngoài chân răng lộ và ê buốt, người bị tụt lợi còn có thể nhận thấy:
-
Nướu mỏng và nhạt màu hơn.
-
Có tình trạng viêm, đỏ hoặc chảy máu khi chải răng.
-
Khe hở giữa răng lớn dần, dễ nhét thức ăn.
Những dấu hiệu này cho thấy tình trạng tụt lợi có thể đang tiến triển cùng bệnh lý nha chu, cần thăm khám sớm để điều trị kịp thời.
3. Cách điều trị tụt lợi
3.1 Điều trị bằng vệ sinh nha khoa
Trong trường hợp tụt lợi nhẹ, bác sĩ sẽ tiến hành lấy cao răng, làm sạch mảng bám để loại bỏ tác nhân gây viêm. Đây là bước cơ bản nhưng rất quan trọng để nướu khỏe mạnh trở lại.
Bệnh nhân cũng được hướng dẫn chải răng đúng cách, sử dụng bàn chải lông mềm, chỉ nha khoa và nước súc miệng kháng khuẩn để hỗ trợ ngăn ngừa tình trạng tiến triển nặng hơn.
3.2 Phẫu thuật ghép nướu
Với trường hợp tụt lợi nặng, bác sĩ có thể chỉ định ghép nướu. Kỹ thuật này lấy mô nướu ở vòm miệng hoặc vùng lân cận để che phủ phần chân răng lộ.
Phẫu thuật ghép nướu không chỉ cải thiện thẩm mỹ, giúp răng trông đều hơn mà còn bảo vệ chân răng, giảm ê buốt và ngăn ngừa mất răng. Đây là phương pháp chuyên sâu thường áp dụng cho bệnh nhân tụt lợi diện rộng.
3.3 Kết hợp thay đổi thói quen
Điều trị y tế cần song song với thay đổi thói quen hằng ngày. Người bệnh nên:
-
Tránh chải răng quá mạnh.
-
Hạn chế thuốc lá và đồ uống có hại cho nướu.
-
Điều trị chứng nghiến răng nếu có.
-
Khám răng định kỳ để theo dõi sức khỏe nướu.
Sự kết hợp này giúp duy trì kết quả điều trị và ngăn ngừa tụt lợi tái phát.
